Accueil | Contacts SAT-Amikaro chez wikipedia SAT-Amikaro chez Ipernity SAT-Amikaro chez Facebook SAT-Amikaro chez Facebook fil rss

  en |   eo |   fr |

Retrospective of a hundred-year-old resolution of the Libre Pensée

Well-known in libertarian and Freethinkers’ milieu, like his son Maurice, the mathematician Charles Laisant was an activist for Esperanto since 1900.

As early as the International Federation of the Free Thought Congress of Rome in 1904, the question was raised to recommend Esperanto "as a powerful auxiliary in the struggle for social improvement against any kind of superstitions". This point of view is interesting for Esperanto is the contrary of a belief. It is a rational language with no mystery. Forty-two members of the Science Academy had qualified it as a "master-piece of logic and simplicity".

During the 1905 Congress of the Libre Pensee, in Paris, motions were proclaimed and passed in favor of Esperanto. The Libre Pensee was among the first organizations in France as well as in the world to declare themselves in favor of Esperanto. Also in 1905, at Boulogne sur Mer the Universal League of Freemasons was founded in connection with the first universal Congress of Esperanto.

At that time, the great geographer Elisée Reclus had already observed and noted in his major work "Man and Earth" : " The progresses of Esperanto are fast, and the language penetrates perhaps more in the popular masses than among the upper classes, supposed clever. It is on the one hand, because of the feeling of international fraternity is part of a desire to use a common language, a feeling which is met above all among socialist workers, opposed to any idea of war, and on the other hand because Esperanto is easier than any other language to learn, is offered in the first place t the workers who have little leisure to study ".

Elisée Reclus added this remark which is still topical :" It is wonderful because this new language is already widely used ; it works as an organ of human thought while its critics and opponents keep repeating as a burning truth that tongues were never artificial creations and have to be born from the very peoples’ lives, from their inner genius. The truth is that the roots of any tongue are abstracts from the original fund, and Esperanto comes from it, through all its vocabulary, a new and undeniable example ."

One century after the first steps of Esperanto in France and in the world, Internet gives an impulse and opens new prospects for this language devised to make language communication easier, more accessible, more equal between the peoples.

In 2001, in Gisors, the National Conference of the Libre Pensee passed the following motion by 2456 votes ,against 263 and 635 abstentions : "The national conference of the Libre Pensee asserts the necessity to promote the use of Esperanto, a language that is carrying universal and pacifistic values, dear to the heart of the Free Thought, within international institution, particularly UNESCO ".

That was a brave action of intellectual courage. Indeed, a well-organized conditioning drives people to think today, and even believe rather than think, that Esperanto did not work, that it belongs to the past, that it has no reason to survive, that English plays the role of an international language and there is no need to put that obvious fact to question. The method consists to make as if Esperanto were a Utopia, a hobby, a dreamer’s obsession, to be avoided in current times, to cut off the interest of the youth by silence or by a distorted introduction, first at school then in the media.

There is a deception on the label !

Indeed English is a national language in the first place that was pushed into the role of an international language by English-speaking powers and also by money-king if not money-God milieus.

A report that was kept secret of a conference organized in 1961 by Great Britain and the US planned the formatting of the non-Anglophone world by the means of English. This agreement stipulated that English was " to become the dominating language ". A distinguished linguist, Henriette Walker was right to say : " A language is a way to see the world ". And it is by means of their language that the Anglophone dominating powers want to make non-Anglophone populations to see the world in their own view.

David Rothkopf, a former member of the Clinton administration, was sufficiently precise in an article published in 1997 : " The political and economic interest of the US is at stake to make sure, if the world adopts a common language, that it should be the English language; if it chooses common standards on telecommunication, security and quality, those standards should be American; if its different parts are connected by television, radio and music, the programs should be American ; and if they develop common values, they should be values in which the Americans should recognize themselves ".

It is clear that those who lead the US policy want to recognize themselves everywhere, to feel at home everywhere. It does not matter to them if the non-Anglophone world population, in a state of cultural and linguistic alienation, does not recognize it self anywhere.

It is important to know that the native Anglophone population does not represent more than 4.84 % of humankind. It is in regression because of demographic evolution. That is to say that 95.16 % of the world population are forced to spend a great part of their time, money and efforts to learn a language that has none of the required qualities to play the role of an international language. Because of its graphic and phonetic complexity, English, of which there are 38 recognized variants, presents the most favorable ground ever for dyslexia. Indeed nearly everybody in the world learn English, but nearly no one can equal Anglophone natives on the level of speech.

That is the reason why Anglophone natives are more and more preferred and even required for management positions in administrations and undertakings.

Margaret Thatcher, who teaches good behavior lessons to the world but was unable to raise properly her own son, declared in 2000, during a tour in the USA : " In the 20th Century, the dominating power is America, the dominating language is English, the dominating economic model is Anglo-Saxon capitalism ".

The challenging of the monopoly of English demands today a lot of intellectual courage. More courage is needed to recommend Esperanto.

We know all very well that a dead fish floats in the stream. Those who swim against the stream and denounce a cheated game are brave but very few today. The mechanic of this voluntary linguistic servitude, or this servitude through ignorance, was exposed in Charles Durand’s works, a computer specialist who has spent a long time in Anglophone countries, namely "The setting up of knowledge monopolies" and "The new war against intelligence".

At a national, European and world level, the investment is quite enormous and you can understand why a British Council manager was able to say in his report for the year 1987-1988 : " The real "black gold" of Great Britain is not at all the North Sea Oil, but the English language. The challenge we are facing is to exploit it completely ".

In fact, this "black gold" is ourselves, as citizens and tax-payers from France as well as from any other country in the world. In other words this is a huge tax which is paid to the leading countries of the "Echelon" network of world espionage.

This is an unacceptable support to the language of nations that draw all the profits and let all the expenses in time (time is money) and budget costs to all the others. The exemption of effort that is granted to those nations do not give birth to any esteem from them. Whoever is dedicated to grovel will only gather contempt and more and more demands from those who master the cheated game.

This source of profit is completely exploited thanks to the help and the spinelessness of the governments of non Anglophone countries, which, at the international level, represent still more than 95 % of the population. If the British government prides itself on an economic balance sheet that makes many envious, it is thanks to us, non-Anglophone citizens. This bliss, before the masters of the game, is like a whore’s behavior who admires her pimp who, as she would be exposed to every humiliation, would live in luxury.

This is an immense waste. At an international level, billions of hours are wasted in a race for linguistic inferiority. Indeed, an Australian survey showed that non Anglophone natives are handicapped by 10 % in comparison to Anglophone natives in mathematics studies. This is also valid for other subjects. This handicap gradually increases with the study level.

With English as an international language, the Anglophone native is like Obelix : he fell over in the caldron of English in his childhood.

The bosses of large companies have lost all illusions on the all-English. In 1999, Louis Schweitzer, then Renault Manager General, forced his managers in different countries to communicate only in English. In April 2001, we were informed by an AFP communiqué that he had declared : " The language was a difficulty higher than we thought. We chose English as an alliance language but this proved to be a handicap with a reduced benefit for either sides ."

To the question "What is the official language of Sanofi-Aventis ?" the Manager General of this pharmacy group, Jean-François Dehecq, answered in the magazine "L’expansion" : " It is certainly not English. A transnational business is an enterprise in which everyone can speak their own language. In a meeting, it is the people’s brains that is needed. If you force them to speak English, the Anglo-Saxons come with 100 % of their capacity, those who speak it very well with 50 % and the majority with 10 %. When you all want to be Anglo-Saxon, no wonder if the Anglo-Saxons win.".

For François Grin, a researcher at Geneva University, English is the most unfair solution ever. He considers that the profit drawn by the UK from the current domination of English amounts to 17 billion Euros per year, and that the net savings realized by the whole of Europe if it adopted Esperanto would amount to 25 billion Euros per year.

Professor Michel Serres said many times - and he was right - that there are more written signs in English today on the walls of Paris than there were in German during the Nazi occupation.

The admission of the language of dominating nations into the role of international language introduces a balance of power and excludes the principle of fair-mindedness.

The pressure to learn and use the language of dominating countries goes against article 1 of the Universal declaration of human rights. No one is free and equal in dignity and rights when there is pressure to express themselves in the language of those who, by the means of this language, are imposing to the world their way to see it, to rule it, to organize it.

The choice of an international language is also a choice of society between the rule of the strongest carried by English and the law of reason which vector is Esperanto par excellence.

Esperanto is a matter of reason but also a matter of love. It was born in a child’s heart who deeply longed for peace, fraternity and never betrayed his youth. It has more than ever its raison d’être. UNESCO has passed two recommendations in its favor, in 1954 and 1985.

At the birth of Esperanto, there is Dr. Louis Lazare Zamenhof, a humanist who was honored in 1959 by UNESCO as " an important personality universally recognized in the field of education, science and culture." It is worthy to note that the "International secular calendar" of the International Federation of Free Thinkers, established according to a vote of the Barcelona Congress, in 1934, reminded Dr. Zamenhof’s name on October 10 among "Philanthropists and Humanists".

Behind Esperanto, there is no power other than that of good will, a will that exists everywhere. To defend and promote Esperanto demands a real intellectual courage. The Free Thought proved it more than a century ago and again more recently.

New challenges are before us.

Henri Masson,

SAT-Amikaro General Secretary

Retrospektivo pri centjara rezolucio de la Libera Penso favore al Esperanto

Retrospektivo pri centjara rezolucio de la Libera Penso favore al Esperanto

Tre konata en la liberecanaj kaj liberpensaj medioj, same kiel lia filo Maurice, la matematikisto Ĉarles Laisant aktivis por Esperanto ekde 1900.

Jam ekde la kongreso de la Internacia Federacio de la Libera Penso, en Romo, en 1904, estis pritraktita la demando pri rekomendo de Esperanto “kiel potenca helpilo en la batalo por la socia progreso kontrau ĉiaspecaj superstiĉoj“. Tiu ĉi vidmaniero estas interesa, ĉar Esperanto estas la malo de kredo. Ĝi estas lingvo racia kaj senmistera. Kvardek-du membroj de la Akademio de la sciencoj kvalifikis ĝin en 1924 kiel “majstroverko de logikeco kaj simpleco“.

Dum la kongreso de 1905 de la Libera Penso, en Parizo, deziresprimoj estis denove eldiritaj kaj adoptitaj favore al Esperanto. La Libera Penso estis do inter la unuaj organizaĵoj en Francio kaj en la mondo, kiuj deklaris opinion favore al Esperanto. Ankau en 1905, en Bulonjo-ĉe-Maro, kadre de la unua Universala Kongreso de Esperanto, fondiĝis la Universala Framasona Ligo.

En tiu epoko, la granda geografo Élisée Reclus povis jam konstati kaj noti en sia majstra verko “L’Homme et la Terre“ [1] (La Homo kaj la Tero) : “La progresoj de Esperanto estas rapidaj, kaj la idiomo penetras pli en la popolamasojn ol en la superajn klasojn laudire inteligentajn. Tio estas, unuflanke, ke la sento de internacia frateco havas sian parton en la deziro uzi komunan lingvon, sento kiu estas renkontebla ĉefe ĉe la socialistaj laboristoj, malfavoraj al ĉiu ideo pri milito, kaj, aliflanke, ke Esperanto, pli facile lernebla ol iu ajn alia lingvo, prezentiĝas unuavice al la laboristoj havantaj malmulte da tempo por siaj studoj.

Élisée Reclus aldonis tiun ĉiam aktualan konstaton : “Jen kuriozaĵo, tiu nova lingvo estas jam vaste uzata ; ĝi funkcias same kiel organo de la homa penso, dum ĝiaj kritikantoj kaj kontrauuloj ripetas ankorau kvazau fervora vero ke la lingvoj neniam estis artefaritaj kreaĵoj kaj devas naskiĝi el la vivo mem de la popoloj, de ilia intima genio. Kio estas vera, tio estas ke la radikoj de ĉiu lingvaĵo estas fakte ĉerpitaj el la primitiva fonto kaj Esperanto konsistigas, pro sia tuta vorttrezoro, nova kaj nekontestebla ekzemplo.

Unu jarcenton post la unuaj paŝoj de Esperanto en Francio kaj en la mondo, la Interreto havigas novan impulson kaj malfermas novajn perspektivojn al tiu lingvo kreita por igi la lingvan komunikadon pli alirebla, pli facila, pli justa inter la popoloj.

En 2001, en Givors, la nacia kongreso de la Libera Penso adoptis la sekvantan mocion per 2456 voĉoj por, 263 kontrau kaj 635 sindetenoj : “La nacia kongreso de la Libera Penso asertas la neceson disvastigi la uzon de Esperanto, lingvo portanta valorojn universalistajn kaj pacistajn, karaj al la Libera Penso, ĉe internaciaj institucioj, i.a. Unesko.

Temis en tio pri intelekte kuraĝa ago. Fakte, bone planita mensmanipulado puŝas nuntempe pensi, kaj eĉ pli kredi ol pensi, ke Esperanto ne funkciis, ke ĝi apartenas al la pasinteco, ke ĝi ne plu havas ekzistokialon, ke la angla ludas la rolon de internacia lingvo kaj ke ne plu estas kialo pridubi tiun evidentaĵon. La metodo konsistas aspektigi Esperanton kiel utopion, hobion, amataĵon de revemuloj, eviti paroli pri ĝi en la as-tempo, apartigi de ĝi la intereson de la junularo per silento au per misprezento, unue en la instruado, kaj poste en la amasinformiloj. Estas trompo pri la etikedo !

Fakte, la angla estas unuavice nacia lingvo, kiu estis puŝita en la rolo de internacia lingvo fare de angleparolantaj potencoj kaj ankau fare de la medioj de la Reĝo-mono, por ne diri de la Dio-mono. La raporto sekrete kaŝita pri konferenco organizita en 1961 fare de Britio kaj Usono fakte antauvidis influi la pensmanieron de la neanglalingva mondo per la angla. Tiu interkonsento precize menciis ke la angla devos “fariĝi la superreganta lingvo“. Renoma lingvistino, Henriette Walter tre ĝuste diris : “Unu lingvo, tio estas maniero vidi la mondon“. Kaj ĝuste per ilia lingvo, la superregantaj potencoj de la angleparolantaro volas alkonduki la neanglalingvan loĝantaron vidi la mondon je sia propra maniero.

Iama respondeculo de la administracio Clinton, David Rothkopf estis sufiĉe preciza en artikolo publikigita en 1997 : “Estas en la ekonomia kaj politika intereso de Usono zorgi ke, se la mondo adoptos komunan lingvon, ĝi estu la angla ; ke, se ĝi orientiĝas al komunaj normoj pri telekomunikado, tiuj normoj estu usonaj ; ke, se ĝiaj apartaj partoj estas kunligitaj per la televido, la radiofonio kaj la muziko, la programoj estu usonaj ; kaj ke, se ellaboriĝas komunaj valoroj, ili estu valoroj en kiuj Usonanoj rekonu sin.“ [2]

Estas do klare ke tiuj, kiuj kondukas la usonan politikon, volas rekoni sin ĉie, senti sin ĉie proprahejme. Ne gravas al ili ke la tutmonda neanglalingva loĝantaro, en stato de kultura kaj lingva fremdiĝo, nenie rekonu sin.

Gravas scii, ke la angleparolanta denaska loĝantaro nun reprezentas nur 4,84% el la homaro [3]. Ĝi estas en stato de regreso pro la demografia evoluado. Tio estas ke 95,16% el la tutmonda loĝantaro estas devigataj foroferi gravan parton el sia tempo, el sia mono, kaj streboj al lernado de lingvo, kiu havas neniun el la necesaj kvalitoj por ludi la rolon de internacia lingvo. Pro ĝia grafismo kaj fonetismo, la angla, pri kiu ekzistas 38 agnoskitaj variantoj [4], prezentas la plej favoran terenon al la disleksio [5]. Certe preskau ĉiuj homoj lernas la anglan sed preskau neniu povas egali denaskajn angleparolantojn rilate al parolkapablo.

Tio estas la kialo pro kiu denaskaj angleparolantoj estas pli kaj pli ofte preferataj, kaj eĉ postulataj, por respondecaj postenoj en administracioj au en entreprenoj. [6]

Margaret Thatcher, kiu donas lecionojn pri bona konduto al la tuta mondo, sed kiu estis nekapabla bone eduki sian filon, deklaris en 2000 dum turneo en Usono : “En la 21a jarcento, la superreganta povo estas Usono, la superreganta lingvo estas la angla, la ekonomia superreganta modelo estas la uson-angla kapitalismo". [7] La reekzameno de la demando pri la monopolo de la angla postulas nun multe da intelekta kuraĝo. Necesas ankorau pli por proponi Esperanton.

Estas konate ke morta fiŝo flosas lau la fluo. Maloftaj estas tiuj, kiuj havas hodiau la kuraĝon iri kontrauflue, publike malaprobi trompoludon. La mekanismo de tiu ĉi memvola servuto, au de tiu servuto pro nescio, estis prezentita en verkoj de Charles Durand, fakulo pri informadiko, kiu longtempe restadis en angleparolantaj landoj, i.a. “La mise en place des monopoles du savoir” [8] et “La nouvelle guerre contre l’intelligence“ [9]

Naciskale, europskale kaj mondskale, la investo estas absolute enorma, kaj oni pli bone komprenas kial direktoro de Britiŝ Council povis iam diri en sia jara raporto de 1987-1988 : "La vera ‘nigra oro’ estas ne la nafto de la Norda Maro, sed la angla lingvo. La defio de kun ni alfrontas konsistas ĝin plene ekspluati.“ [10] Fakte, tiu “nigra oro“ estas ni mem, kiel civitanoj kaj impostpagantoj de Francio same kiel de iu ajn alia lando tra la mondo. Alidirite, temas en tio pri kolosa imposto pagita al la landoj gvidantaj la reton de tutplaneda spionado “Echelon“.

Temas en tio pri netolerebla subteno alportita al la lingvo de nacioj kiuj eltiras el ĝi ĉiujn profitojn kaj kiuj lasas al ĉiuj aliaj la tuton de la strebo en tempo (tempo estas mono) kaj en budĝeta kosto. La sendevigo je strebo tiel atribuita al tiuj nacioj ne povas estigi estimon je ilia flanko. Kiu ajn havas alvokiĝon rampi rikoltas nur malestimon kaj ĉiam pli grandan postulemon flanke de tiuj, kiuj mastras la trompan ludon.

Tiu ĉi fonto de profito estas plene ekspluatata dank’ al la kunhelpo kaj al la senenergieco de la regantoj de la neanglalingvaj landoj kiuj, mondskale, reprezentas tamen pli ol 95% el la loĝantaro. Se la brita registaro flatas sin mem pri ekonomia bilanco, kiun iuj envias, tio estas ĝuste al NI, neanglalingvaj civitanoj, kiun ĝi tion ŝuldas ! Tiu perfekta feliĉo, fronte al la mastroj de la ludo, similas al la sinteno de prostuitino admiranta sian prostituiston kiu lukse vivus, dum ŝi estus elmetita al ĉiuj humiligoj, al ĉiuj riskoj kaj malagrablaĵoj.

Tio estas nemezurebla malŝparo. Mondskale, temas pri miliardoj da horoj malŝparitaj en kurado al lingva malsupereco. Fakte, australia observado [11] montris ke la nedenaskaj angleparolantoj spertas handikapon de 10% kompare kun la denaskuloj en la studado de matematikoj. Tio validas ankau por aliaj lernobjektoj. Tiu malavantaĝo kreskas samproporcie kiel kreskas la studnivelo.

Kun la angla kiel internacia lingvo, la denaska angalingvano iom similas al Obeliks [12] : li jam infanaĝe falis en la kaldronon de la angla.

Estroj de tre grandaj entreprenoj perdis ĉian iluzion pri ĉio-nur-angle. En 1999, Louis Schweitzer, tiam Prezidanto-Ĝenerala-Direktoro (PGD) de Renault, devigis siajn diverslandajn kadrulojn komuniki nur en la angla. En aprilo 2001, komuniko de AFP anoncis ke li deklaris : “La lingvo estis malfacilaĵo iom supera al tio, pri kio ni pensis. Ni elektis la anglan kiel la lingvon de la interligo sed tio montriĝis kiel handikapo kun ambauflanke reduktita efikeco.

Al la demando “Kiu estas la oficiala lingvo de Sanofi-Aventis ?“, la PGD de tiu farmacia grupo, Jean-François Dehecq, respondis en la magazino “L’Expansion“ [13] : “Tio certe ne estas la angla. Multnacia entrepreno estas entrepreno en kiu ĉiu povas paroli sian lingvon. Kion oni bezonas en kunveno, tio estas la cerbo de la homoj. Se vi devigas ilin paroli angle, la Angloj-Usonanoj alvenas kun 100% el siaj kapabloj. La homoj kiuj parolas bone kun 50%, kaj la plimulto kun 10%. Kiam oni volas ĉiuj esti Angloj-Usonanoj, oni ne miru que venkas la Angloj-Usonanoj.

Por François Grin, esploristo en la Universitato de Ĝenevo, la angla estas la solvo la plej maljusta kiu ekzistas. Li taksas ke la gajno, kiun Britio eltiras el la nuna superrego de la angla atingas 17 miliardojn da euroj jare kaj ke la neta ŝparo realigita fare de tuta Europo se ĝi adoptus Esperanton sumus je 25 miliardoj da euroj jare.

Siaflanke, profesoro Michel Serres jam plurfoje diris, ne malprave, ke estas nun pli da surskriboj en la angla sur la muroj de Parizo ol estis da germanlingvaj dum la nazia okupacio.

La akcepto de la lingvo de superregantaj nacioj en la rolo de internacia lingvo enkondukas rilaton de forto kaj forĵetas la principon de justeco.

La devigo lerni kaj uzi la lingvon de superregantaj nacioj kontrauas la artikolon 1-a de la Universala Deklaracio de la Homaj Rajtoj. Neniu estas libera kaj egala en digno kaj rajto kiam estas trudo esprimiĝi en la lingvo de tiuj, kiuj, per ĝi, trudas al la mondo sian manieron ĝin vidi, ĝin mastrumi, ĝin organizi.

Do, la elekto de internacia lingvo estas ankau elekto de socio inter la leĝo de la plej forta kaj la leĝo de la racio kies tipa vehiklo estas Esperanto.

Esperanto estas afero de racio, sed ankau afero de koro. Ĝi naskiĝis en la koro de infano kiu profunde sopiris pri paco, pri frateco, kaj kiu neniam perfidis sian junecon. Pli ol iam ajn ĝi havas ekzistokialon. Unesko akceptis du rekomendojn favore al ĝi, en 1954 kaj 1985. Ĉe la origino de Esperanto troviĝas D-ro Ludoviko Lazaro Zamenhof, humanisto kiun Unesko celebris en 1959 kiel “grava personeco universale agnoskata sur la terenoj de edukado, scienco kaj kulturo”. Ŝajnas utile noti, preterdirite, ke la “Calendrier laïc international“ (laika internacia Kalendaro) de la Internacia Federacio de la Liberpensantoj, starigita lau esprimdeziro de la kongreso de Barcelono, en 1934, akceptis la nomon de D-ro Dr Zamenhof je la dato de la 10a de oktobro inter la “filantropoj kaj humanitaristoj“.

Malantau Esperanto troviĝas neniu potenco alia ol la bonvolemo, t.e. volo kiu ekzistas ĉie. Defendi kaj disvastigi Esperanton postulas certan intelektan kuraĝon. La Libera Penso montris tian kuraĝon jam antau jarcento kaj ankorau pli freŝdate.

Novaj defioj atendas nin.

Henri Masson
Ĝenerala Sekretario de SAT-Amikaro

Voir la liste des articles
de la même rubrique

SAT-Amikaro - 132-134, Boulevard Vincent-Auriol - 75013 Paris -
A propos de ce site | Espace rédacteurs